Deel 2 Wat gebeurt er met ons lichaam tijdens het saunabad In het vorige nummer van Leisure Management heb ik geschreven over de principes van het saunabad. In dit tweede deel wil ik u meenemen naar de verantwoorde saunarouting en komt de reactie van het lichaam aan bod. Natuurlijk heeft elk sauna- en thermenbedrijf een verschillend aanbod van faciliteiten. Ik bespreek de meest voorkomende. Toiletbezoek Het is raadzaam het toilet te bezoeken voordat een saunaronde wordt gestart. De ontspannen houding in de sauna en het stimuleren van de bloedcirculatie door onze organen (afkoeling) geeft al snel een volle blaas gevoel. Enfin, u begrijpt het wel, uw gasten zitten net vijf minuten in de warmte en u kunnen er weer uit. Natuurlijk adviseren wij, als professionals, onze gasten de toiletgang te ondergaan voor de douche als voorreiniging. De aan de oppervlakte achtergebleven bacteriën en de ureumresten worden zo meteen weggespoeld. Hygiëne Wij verwachten van onze gasten dat zij zichzelf aan een grondige schoonmaakbeurt onderwerpen voordat er van de eigenlijke sauna gebruik gemaakt gaat worden. Onder de warme douche openen de poriën van de huid zich waardoor er met zeep een aanvaardbare vorm van hygiëne ontstaat. Met lauw of koud water zullen de huidporiën gesloten blijven waardoor een minder diepe reiniging verkregen wordt. Door de werking van de poriën (lees dit als spierwerking), wordt het bloedvatenstelsel al wat extra gestimuleerd. Warm voetbad Uw saunagast mag dit zien als een voorbereiding van het lichaam op de sauna. De bloedsomloop wordt hier flink in gang gezet. Door opwarming van het bloed gaan de poriën in de huid openstaan en het zweetproces wordt in gang gezet. Het optimale effect wordt bereikt indien het water zo heet is dat het net te verdragen is (rond 40 a 41oC). Het allerbeste is alleen de voetzolen onder water te hebben. Tegenwoordig is het water van voetbaden vaak gecombineerd met dat van de whirlpool. Technisch gezien is dit een goede methode, alleen moet men genoegen nemen met een wat lagere temperatuur en een verminderd effect. De sauna In de sauna zelf moet ons lichaam "vechten". Nederland heeft een vrij vlak klimaat. Wij ervaren normaliter eigenlijk geen extreme warmte of koude. Wij kleden ons naar omstandigheden, hebben overal verwarming in huis, in de auto, op ons werk enz. Ons lichaam heeft geen reactie op extremen leren geven. Dit verklaart ook waarom wij sauna moeten leren. De eerste keren zullen wij tot minder resultaat komen dan wanneer wij ons als ervaren saunaganger kunnen kwalificeren. In de saunacabine heerst een temperatuur van ongeveer 50oC bij de vloer tot een 90 a100oC aan het plafond. Om het lichaam niet te zwaar te belasten en een optimale hoeveelheid infraroodstraling te ontvangen is het aan te raden op de banken te gaan liggen, of te gaan zitten met opgetrokken knieën. Hierdoor bevindt het lichaam zich tevens zoveel mogelijk binnen één temperatuurvlak. De onderste bank kunt u niet gebruiken om op te warmen. U kiest voor het midden of bovenin. De sauna is erg droog waardoor warmte geleiding via de lucht praktisch uitgesloten is. De opwarming vindt plaats door middel van infraroodstraling vanaf de wanden (bovenkant) en het plafond. Deze infraroodstraling kan intensief en diep in de huid doordringen. Tijdens de eerste paar minuten openen de huidporiën zich en komen onze zweetkliertjes in actie. Door invloed van de warmte vindt er in ons lichaam een vaatverwijding plaats. Aangezien er een gelijk volume aan vocht in ons vaatstelsel aanwezig is als voor de sauna, zal de bloeddruk hierdoor iets gaan afnemen. Ons lichaam probeert dit te corrigeren door de hartwerking iets aan te zetten om zo voldoende bloed te laten circuleren. Door de rustsituatie van het lichaam neemt deze na een paar minuten al weer af. We hebben in de vorige uitgave al gezien dat wij zweten om ons lichaam door middel van verdamping van dat zweet te koelen. We zweten altijd. Het valt alleen pas op als we meer zweten dan er kan verdampen. Reacties als "ik kan niet zweten" zijn dus vrijwel altijd onjuist. Het is wel zo dat ons lichaam optimaal zweten kan trainen. We gaan makkelijker zweten als we regelmatig de sauna in gaan, of bijvoorbeeld vaak sporten. Ook mensen die regelmatig naar warme landen gaan zweten over het algemeen makkelijker. Dit houdt dus ook in dat een “beginner” het minder lang vol kan houden in de cabine dan een getraind iemand. Ook hebben we gezien dat het vocht dat nodig is om te zweten direct uit ons bloed betrokken wordt, waardoor onze bloeddruk nog wat meer zal gaan dalen. Gelukkig hebben wij in ons lichaam vochtdepots liggen en kunnen onze organen heel wat vocht "missen" zodat dit tekort aangevuld kan worden. Dit houdt in dat onze orgaanfuncties na een minuut of 5 kortdurend verminderen. Om deze reden moeten we dan ook niet vlak voor ons saunabezoek een flinke maaltijd eten. Sommige mensen krijgen hier last van. Ons zweet kan in de droge sauna vrij gemakkelijk verdampen. Als wij in de sauna lucht inademen, met een temperatuur van 80 a 100oC en een relatieve vochtigheid van 15% of hoger, zal er waterdamp op onze longblaasjes neerslaan (condenseren). Hierdoor zal het opnemen van zuurstof en afgeven van koolzuur bemoeilijkt worden. En dat in een omgeving waar al relatief weinig zuurstof voor handen is. Overigens beslaan de longen niet altijd. Bij dezelfde temperatuur met een relatieve luchtvochtigheid lager dan 15%, zijn de longen hier vrij van om dat het dauwpunt zich verlegt heeft. Sommige mensen ervaren het als prettig als de longen vochtig worden, andere mensen hebben dit liever niet (het probleem bij de opgieting of loyly). Als we weten dat de zuurstof/koolzuur uitwisseling bemoeilijkt wordt, terwijl ons lichaam moet afkoelen weten we meteen waarom we in de warmte geen warmteproducerende spierarbeid moeten opwekken. Met andere woorden: Uw saunagast moet zich zo rustig mogelijk houden en zelfs het liefst geen of geen luide gesprekken voeren. Men spreekt wel eens van een vagusprikkel in de sauna. Dit is de tiende hersenzenuw (nervus vagus) die voor de prikkel- overdracht tussen de hersenen en de longen,het hart en een aantal andere organen zorgt. Na ongeveer tien minuten schiet het menselijke afkoelmechanisme tekort. De lichaamstemperatuur begint op te lopen en wij krijgen de neiging eruit te willen. Nu, dit moet dan ook. Ons lichaam zal dat moment een inwendige (kern)temperatuur hebben dat ligt tussen de 38 en 39,5oC. Het lichaam krijgt het moeilijk. Adviseer uw gasten nooit te blijven zitten bij een gevoel van eruit willen. Ga even een niveau lager zitten met de voeten naar beneden en verlaat rustig de sauna. De volgende keer ga ik graag door met de menselijke reacties tijdens het saunabad en starten we in het stoombad. >>naar deel 3>> >>terug naar platform info>>