Rabobank Kennis en Economisch Onderzoek Wellness

Direct zoeken in saunastudie.nl met Google. Voer uw zoekwoord in:

Training & opleiding

www.wellnessprofs.nl

Bedrijfsleven Rabobank Kennis en Economisch Onderzoek juni 2006

Wellness, een ware trend

De intensiteit waarmee bedrijven het begrip ‘wellness’ oppakken als ijkpunt voor toekomstige producten en diensten,en de gretigheid waarmee consumenten gebruik maken van het wellness- aanbod,maken duidelijk dat wellness zeker niet meer gezien mag worden als een hype. Het is een ware trend in de samenleving geworden. Tegenwoordig beïnvloedt het begrip wellness bewust en onbewust tal van dagelijkse beslissingen in het leven. Bijvoorbeeld bij de keuze van de voeding of bij de invulling van de vrije tijd.

De betekenis van wellness

Letterlijk vertaald betekent het Engelse woord wellness niet meer of minder dan gezondheid. In goed Nederlands heeft het alles te maken met welbevinden. Het is een gezondheidstoestand waarin lichaam en geest met elkaar in harmonie zijn. Wezenlijke elementen die bij wellness een rol spelen zijn: gezonde voeding, ontspanning, zelfverantwoording, fitness, gezondheidszorg en geestelijke activiteiten. Wellness staat voor een gezond en comfortabel leven met als sleutelwoorden vitaliteit en levensstijl. Het woord wellness heeft dan ook een positieve uitstraling.

Waardoor een trend?

Door veranderingen in de samenleving is de opkomst van wellness grotendeels te verklaren. De verharding van de maatschappij heeft grote invloed gehad op de groeiende behoefte naar rust en ontspanning. Mensen proberen op allerlei manieren even te ontsnappen aan de harde werkelijkheid. De alledaagse werksfeer is aan verandering onderhevig en de werkdruk wordt almaar groter. Stress en spanning op het werk zijn geen uitzondering meer en dit biedt verdere motieven voor wellness.

Mede dankzij de individualisering hebben het eigen lichaam en de gezondheid daarvan een grotere rol in het leven gekregen. Een gezond lichaam hangt samen met een gevoel van fit en gelukkig zijn. Dit gevoel willen mensen zo lang mogelijk behouden en van alle kanten wordt dan ook een gezonde levensstijl gestimuleerd met de bijbehorende aandacht voor wellness. Vanuit de overheid probeert men de strijd aan te gaan met zwaarlijvigheid,want circa 40% van de Nederlanders is vandaag de dag te zwaar. Een voorbeeld van een overheidsinitiatief is de presentatie van het energielogo (februari 2006),waardoor de consument in één oogopslag ziet hoeveel calorieën een product bevat.

Het bedrijfsleven probeert het ziekteverzuim terug te dringen,want met 4,6% is het ziekteverzuim in Nederland hoog vergeleken met andere landen in Europa. Een initiatief vanuit het bedrijfsleven is bijvoorbeeld het stimuleren van fitness onder werknemers. De vergrijzing van Nederland heeft zeker ook een positieve invloed op de wellnesstrend. De bevolking wordt gemiddeld steeds ouder en de vraag naar zo gezond mogelijk ouder worden, wordt daardoor steeds groter. Daarnaast hebben senioren over het algemeen ook meer (vrije) tijd en geld te besteden aan wellnessproducten en diensten. De toenemende levensverwachting zorgt er ook nog voor dat ouderen langer kunnen genieten en consumeren.

Spiritualisering heeft tevens een steentje bijgedragen aan de populariteit van bepaalde wellness gerelateerde activiteiten. Het traditionele geloof wordt langzaamaan vervangen door neoreligies. Een belangrijke ontwikkeling die zich hierbij voordoet is de renaissance van de rituelen. Het gaat vooral om de opkomst van lichaamrituelen zoals massage en meditatie.

Door het stijgende opleidingsniveau van vrouwen,en het daarmee samenhangende stijgende inkomen van vrouwen, neemt de invloed van vrouwen op de consumptieve bestedingen verder toe. Dit heeft eveneens een positief effect op wellness,omdat vrouwen wel gezien worden als de pioniers van de wellnesstrend. Zij zijn nog steeds (met 65%) de grootste afnemer van wellness-producten en -diensten. Maar de mannen krijgen ook in toenemende mate belangstelling voor wellness. Uiterlijke verzorging wordt voor de nieuwe man,ook wel de metroseksueel genoemd, steeds belangrijker. Dit is te zien aan bijvoorbeeld het toenemende aanbod van herencosmetica en gezondheidsmagazines voor mannen, maar ook brengen mannen in toenemende mate een bezoek aan een Wellnesscentra.

Wellness door ontspanning

Er zijn twee vormen van wellness te onderscheiden,namelijk wellness door ontspanning en wellness door inspanning.Oftewel een passieve en een actieve stroming. Bij de passieve stroming wordt de nadruk gelegd op ontspanning,rust en geestelijk welzijn. Deze vorm van wellness is ontstaan door de integratie van de saunacultuur en het kuren. De sauna werd al gebruikt door de oude Grieken en Romeinen,maar de saunacultuur vindt zijn oorsprong in Finland. Hier wordt al vanaf oudsher rust en ontspanning gezocht in de sauna. Deze saunacultuur is in Finland echter niet uitgegroeid tot het bredere concept van wellness. Het kuren vindt zijn oorsprong in Oost Europa en dat is te verklaren door de aanwezige warmwaterbronnen. Vooral Hongarije en Slovenië zijn landen waar grote kuuroorden zijn ontstaan. Deze kuuroorden hebben bovenal een medisch karakter en faciliteren vooral zieke mensen, waardoor er niet echt sprake is van wellness. Duitsland en Oostenrijk zijn twee landen waar de saunacultuur en het kuren goed zijn geïntegreerd en hier zijn dan ook de grote wellnesscentra ontstaan. Deze centra bieden een breed assortiment aan van sauna's, behandelingen, eet- en drinkgelegenheden en eventueel slaapgelegenheden. Hierdoor is het concept wellness commercieel een stuk aantrekkelijker en voor een bredere doelgroep toegankelijk.

In Europa wordt een jaarlijkse groei verwacht van 25%.In Nederland is ook een groei van de passieve stroming zichtbaar. Ruim een kwart van de bestaande saunacentra hebben uitbreidingsplannen en er zijn verschillende initiatieven voor nieuw te bouwen wellnesscentra. Waar in andere landen de focus ligt op health en beauty, is in Nederland nog steeds horeca de grootste inkomstenbron van wellnesscentra (60-90% van de omzet).

Wellness door inspanning

Bij de actieve stroming gaat het om wellness door inspanning. Deze vorm van wellness legt de nadruk op het lichamelijke welzijn van mensen. Door het verrichten van bepaalde inspanning wordt de gezondheidstoestand verbeterd. Deze stroming kent dan ook zijn oorsprong in de fitnessbranche. Vooral Engeland, de Verenigde Staten en in mindere mate Spanje geven de trend aan binnen deze stroming. In deze landen bieden centra sportfaciliteiten aan gecombineerd met uitgebreide mogelijkheden aan ontspanning. Fitnesscentra groeien uit tot ware lifestylecentra en zelfs de term wellnesscentra raakt steeds meer in zwang. De faciliteiten houden wel als basis sport,

maar er komt steeds meer ruimte voor zaken als ontspanning, gezond eten, behandeling en voorlichting. De saunacultuur wordt geïntegreerd in de fitnesscentra zodat op die manier de inspanning kan worden afgewisseld met ontspanning. In Nederland is het aantal centra groeiende waar naast fitnessapparaten ook verschillende sauna’s aanwezig zijn. Er zijn enkele centra waar zelfs medische massages en beautybehandelingen aangeboden worden. Dit is waar het volgens deskundigen in de fitnessbranche ook naartoe zal gaan. Over tien tot vijftien jaar zijn er waarschijnlijk alleen nog maar fitnesscentra die ook een uitgebreide saunacultuur bieden als extra faciliteit.

Invloed van wellness

Wellness heeft veel raakvlakken met de gezondheidszorg. Door de stimulering van een gezonde levensstijl, wordt de gezondheidzorg ook aangetrokken door de term wellness. De positieve uitstraling van het woord wellness kan goed gebruikt worden door ziekenhuizen, thuiszorg en zorgverzekeraars om mensen bewuster te maken van hun gezondheid. Voorbeelden hiervan zijn de Achmea health centers en speciaal opgezette healthcheck programma's in wellnesscentra. Binnen de gezondheidszorg vindt tevens een verschuiving plaats van curatief behandelen naar preventief behandelen. Uit recentelijk Duits onderzoek is gebleken dat elke euro besteed aan kuren (vorm van preventief behandelen) drie euro ziektekosten bespaard.

Ook binnen de hotelbranche is het concept wellness niet meer weg te denken. Wellness wordt in hotels aangeboden in de vorm van een spa (een soort mini-wellnesscentrum).De aanwezigheid van een spa heeft de hotelomzetten zo opgekrikt dat er geen nieuw hotel meer wordt gebouwd zonder een spa. Het aantal toeristische gasten in Europese hotels met spa is meerdere malen hoger dan bij hotels zonder spa. Toch is het voor bestaande hotels (nog) niet rendabel om een spa erbij te bouwen. Dit komt vooral door de grote investering en de beperkte locatiemogelijkheden van een spa binnen een bestaand hotel. Binnen de reisbranche heeft de wellnesstrend ook toegeslagen.

Consumenten boeken steeds vaker een wellness-vakantie in Nederland of daarbuiten. De termen wellness-toerisme en wellness-reizen zijn veelgebruikte begrippen geworden. Voorheen waren Nederlanders veel te nuchter voor dit soort reizen,maar vandaag de dag zijn ze veel bewuster bezig met lichaam en geest.

Door het stijgen van de levensstandaard is een wellness-reis ook beter betaalbaar geworden. Een wellness-reis kan uiteen lopen van een dagje genieten in een wellnesscentra in Nederland tot een week lang onder begeleiding van een arts ontstressen en kuren in een Tunesisch vijfsterrenhotel. Deze wellness-reizen leveren de branche gemiddeld 30% meer omzet op. Ook de industrie en de detailhandel gebruiken het label wellness steeds meer om producten op te waarderen en aantrekkelijker te maken voor de consument. De consument is namelijk al snel bereid (tot 20%) meer te betalen voor een wellnessproduct.

De consument wil ook steeds meer zijn gezondheid zelf in de hand houden en koopt bijvoorbeeld een bloeddrukmeter of een speciale weegschaal met vetmeter.Light producten, voedings-supplementen en energiedranken worden ook al onder het label van wellness verkocht. Zelfs de badkamerspeciaalzaken zien sinds enkele jaren een toenemende belangstelling voor wellness-producten.In meer dan de helft van alle nieuw verkochte badkamers is een wellness-product ingebouwd,zoals een whirlpool,een sauna of een stoomcabine.

Tevens is er een explosieve groei te zien in de verkoop van buitenspa’s (jacuzzi of whirlpool). Buitenspa’s in de tuin zijn vandaag de dag niet alleen meer weggelegd voor filmsterren en rijkelui.

Tot besluit

De toekomst ziet er rooskleurig uit voor de aanbieder van welk soort wellness dan ook. Gezond en comfortabel leven is in en alles wat te maken heeft met ontspanning,genot en een goed gevoel wint sterk aan populariteit. Maar de wildgroei die bij zo'n trend ontstaat,kan nog wel een bedreiging worden voor het blijvende succes van wellness. Er zal dan ook een keurmerk moeten komen, zodat wellness zijn waarde blijft behouden. Iedereen wil 'well' zijn en dat maakt dat wellness niet meer weg te denken is uit onze samenleving.

Gertine Mensink

G.J.Mensink@rn.rabobank.nl